Ružičić: Cilj je samo jedan, učiniti boljim život u Jezeru

Na tromeđi opština Jajce, Šipovo i Mrkonjić Grad nalazi se opština Jezero. Sa nešto više od 1.000 stanovnika ova opština spada u red manjih lokalnih zajednica sa velikim turističkim potencijalom.

Promociji ovog malog mjesta u Bosni i Hercegovini doprinijelo je i to što je Američka svemirska agencija NASA za mjesto slijetanja misije “Mars rover 2020” odabrala krater Jezero, koji je naziv dobio po opštini Jezero.

U razgovoru za Načelnik.net prva žena Jezera, Snežana Ružičić kaže da je njena vizija velika, planova je mnogo, a cilj samo jedan, učiniti boljim život u Jezeru na zajedničku korist i dobrobit svim stanovnicima.

Načelnice Ružičić, na mjesto načelnika opštine Jezero prvi put ste  izabrani na Lokalnim izborima 2016. godine, možete li reći da ste zadovoljni postignutim?

Funkciju načelnika sam preuzela 10.11.2016. godine i sad, nakon skoro pet godina mandata u funkciji načelnika opštine Jezero, mogu ponosno da kažem da je mnogo toga urađeno, ali takođe, još uvijek ima mnogo toga što treba da se riješi i realizuje. Po dolasku na trenutnu funkciju zatekla sam katastrofalno stanje. Spisak preuzetih finansijskih dospjelih obaveza bio je veći od dvogodišnjeg opštinskog budžeta i preko 55 sudskih sporova na izvršenju, ali smo i pored teške situacije, uspjeli budžet održati likvidnim. Uprkos lošem finansijskom stanju obezbijedili smo redovne naknade socijalno ugroženim licima, isplate studentskih stipendija, naknade u sufinansiranju prevoza učenika srednjih škola, pružena je novčana podrška za novorođenčad, finansijska podrška za porodice sa 4+ djece, te podrška stanovnicima koji se bave poljoprivredom, kroz realizaciju projekata nabavke poljoprivredne opreme. Redovno smo izmirivali većinu obaveza prema stanovnicima i zaposlenim, sve do pojave pandemije virusa korona, kada je situacija dodatno otežana.

Ono na šta sam posebno ponosna, kao jedan od projekata koji za mene ima ogroman značaj, jeste pokretanje aktivizma mladih 2017. godine, učlanjivanjem u Omladinsku banku Fondacije Mozaik i realizacija 16 projekata od društvenog značaja uz podršku opštine Jezero. Taj momenat pokretanja mladih ljudi mi je dao snagu da nastavim dalje i shvatim da je misija bavljenja lokalnim politikama i obavljanje uloge načelnika opštine zapravo vraćanje povjerenja stanovnika prema opštinskoj upravi i stvaranje boljih uslova života za sve nas.

Koje biste projekte i mjere ostvarene unutar Vašeg mandata istakli kao najvažnije za Jezero i njegove stanovnike?

U toku prethodnog mandata, realizovali smo veoma značajne infrastrukturne projekte, od kojih bih pomenula izgradnju mosta na rijeci Plivi koji je dobio naziv „Željeznički most“, a ukupna vrijednost projekta iznosila je 620.000,00KM, finansiran od strane Vlade Republike Srpske, te projekat izgradnje školske sportske sale „Srbija“, u vrijednosti od 440.000,00KM, uz podršku Vlade Republike Srbije. Takođe, rekonstruisana je OŠ “Vuk Karadžić” sredstvima odobrenim od strane od Ambasade SAD u BIH iz Humanitarnog fonda, u vrijednosti 170.000 KM. Uz finansijsku podršku Vlade Republike Bugarske, sproveden je projekat izgradnje i uređenja igrališta za djecu i odrasle . Izgrađeno je dječije igralište pored stare Željezničke stanice u ulici Željeznička i uređeno je sportsko igralište ispred Osnovne škole “Vuk Karadžić” u Jezeru. Asfaltirani su kilometri lokalnih puteva, te mnogo drugih projekata važnih za razvoj lokalne zajednice

Organizovan je veliki broj manifestacija različitih sadržaja (kulturnih, sportsko-rekreativnih, promotivnih itd.), te se na taj način dao doprinos bogaćenju kulturno-zabavnog, edukativnog i sportsko-rekreativnog života građana. Održan je veliki broj pozorišnih predstava sa sjajnim istaknutim glumcima, kao što su Nada Blam, Vojin Ćetković, Ljiljana Stjepanovi, Dejan Lutkić, Ivan Bekjarev, Nebojša Ilić, umjetnikom Minjom Subotom. Sve navedene manifestacije dijelom su pokrivali donatori, a dijelom opština Jezero vlastitim sredstvima.

2020. godina teška i izazovna za sve

Iza nas je godina koja je donijela brojna ograničenja, pad privredne aktivnosti, godina koja je sama po sebi bila izazov za sve nas. Kako Vi ocjenjujete 2020. godinu?

2020. godina je bila veoma teška i izazovna za sve nas, a posebno za nas koji smo se našli na čelu lokalnih zajednica. Donijela je određenu odgovornost prema našim građanima i teret koji mogu da kažem da smo stojički izdržali. Kao načelnik opštine, provodila sam sve naložene mjere vezane za sprječavanje širenja virusa korona, propisanih od strane nadležnih državnih instituija, uticala sam na stanovništvo da novonastalu situaciju shvate ozbiljno, te smo u prilog tom kroz naš Krizni štab za vanredne situacije donosili mnogo zaključaka i preporuka , kako bismo onemogućili, te spriječili širenje virusa. Organizovali smo volonterske akcije pomoći starijem i ugroženom stanovništvu i na lokalnom nivou, zajedno sa volonterima, te predstavnicima Civilne zaštite i Vatrogasnog društva opštine Jezero, činili velike napore kako bismo održali stanje pod kontrolom.

Koliko se koronakriza odrazila na realizaciju planiranih projekata i kojim je mjerama opština Jezero pomogla stanovnicima u vrijeme pandemije?

Novonastala situacija  svakako je zaustavila realizaciju određenih planiranih projekata i aktivnosti, pa između ostalog i projekat izgradnje dječijeg vrtića, podržanog od strane Vlade Republike Srbije finansijskim sredstvima u iznosu od 50.000,00€, ali početkom 2021. godine je počela realizacija. Takođe, dosta poziva koja su naša entitetska ministarstva raspisivala, nismo bili u mogućnosti  provoditi zbog nekretanja stanovništva i nemogućnosti da apliciraju. Većina stanovnika naše opštine je starije životne dobi, pa samim tim i informatički nepismena, te smo im i tada bili na usluzi, lično ih kontaktirali i obilazili, izvršili aplikacije za njih.

U tom momentu širenja virusa, prisutnog straha, panike koju nismo mogli da kontrolišemo među stanovništvom, prioritet nam je bio obezbjeđivanje osnovnih životnih potreba svim socijalno ugroženim stanovnicima, dok smo realizaciju projekata stavili u drugi plan. Organizovali smo volonterske akcije pomoći starijem i ugroženom stanovništvu i na lokalnom nivou, zajedno sa volonterima, te predstavnicima Civilne zaštite i Vatrogasnog društva opštine Jezero, činili velike napore kako bismo održali stanje pod kontrolom. Sa našim volonterima uspjeli smo da zadovoljimo sve potrebe stanovništva, a posebno socijalno ugroženog stanovništva i penzionera. Bili smo na usluzi 24 časa, telefonski smo pozivali sve stanovnike, obezbjeđivali smo ih prevozom, lijekovima, zaštitnom opremom, osnovnim životnim namirnicama, u saradnji sa trgovačkim radnjama.

Priznanje za najprivlačniju opštinu za investitore

Jezero je mala opština, sa potencijalom za razvoj. Kako privući investitore?

Opština Jezero je mala izrazito nerazvijena opština sa skromnim budžetskim sredstvima, te nastojimo da omogućimo i ostvarimo prilive koji nam zakonski pripadaju, a koji nažalost unazad godinama, pa sve do sada nisu bili ostvarivani. U toku smo sudskih procesa naplate višegodišnjih zaostalih prihoda prema opštini Jezero.

Što se tiče privlačenja investitora, preduzeli smo određene aktivnosti. Naime, uputili smo dopis prema Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske, od strane kojih očekujemo podršku, a sa čim smo upoznali i Privrednu komoru RS, da se izrade planski i urbanističko-tehnički dokumenati za opštinu Jezero, kako bismo na bazi istih omogućili stvaranje lokacija i uslova za razvoj određenih turističkih i privrednih potencija i privlačenje investitora. Jedna od naših dugogodišnjh problematika jeste zarobljavanje industrijske zone od strane kompanije Dušanić d.o.o. , koja godinama zarasta u korov, ali se iskreno nadam da će država pronaći sistemsko rješenje, jer konkretno u opštini Jezero, ovaj problem donosi velike gubitke u budžetu. Tokom mog mandata, javio se određen broj investitora koji su bili spremni da otvore proizvodne pogone, čime bi se zaposlio prilično veliki broj stanovnika opštine i time direktno smanjio broj nezaposlenih, ali upravo zbog problematike zarobljavanja industrijske zone, nismo bili u mogućnosti da ponudimo potrebne lokacije.

Opština Jezero je na Međunarodnom sajmu nekretnina i investicija Banja Luka 2017. BLIRE dobila priznanje za najprivlačniju opštinu za investitore iz reda izrazito nerazvijenih jedinica lokalne samouprave Republike Srspke. Budući da imamo mnogo turističkih potencijala, divnu i netaknutu prirodu i upravo iz tog razloga predstavlja područje pogodno za razvoj ruralnog i eko turizma.

Koliko se ulaže u ruralni razvoj?

Činjenica je da je opština Jezero za realizaciju mnogih infrastrukturnih projekata imala veliku podršku Vlade Republike Srpske i Republike Srbije, međutim ruralnom razvoju je potrebno sistemski pristupiti.

Pitanje ruralnog razvoja poklapa se sa problemima regionalnog razvoja. Postoje regionalne razlike i zaostajanje ruralnih područja u odnosu na urbana. Ciljevi ove dvije politike trebalo bi da budu komplementarni, naročito u zemljama kao što je Republika Srpska, čija su područja dominantno ruralna. Potencijalni projekti ruralnog i regionalnog razvoja trebalo bi da obuhvataju obnovu i razvoj sela, očuvanje kulturnog nasleđa, podršku investicijama na poljoprivrednim gazdinstvima, školovanje, prekvalifikaciju i obuku lokalnog stanovništva, povećanje koeficijenta plata, mjere zaštite životne sredine u području poljoprivrede i šumarstva, promociju kvalitetnih autohtonih proizvoda, promociju specifičnosti ruralnih područja. Samo s takvim pristupom mogli bismo uspjeti zadržati mladog, vrijednog čovjeka, koji je ostao u svom selu i bori se za ostanak i opstanak i omogućiti zadovoljavanje životnih potreba, koje su jednake kako za stanovnike u gradu, tako i stanovništvo na selu. Smatram da je poenta podržati ruralni razvoj i ruralna područja posmatrati kao potencijal, a ne kao problem.

Kakva je saradnja sa susjednim opštinama?

Smatram da zajedničke aktivnosti opština doprinose boljem i efikasnijem rješavaju problema građana, a time i poboljšanju kvalitete života u lokalnim zajednicama.Mogu slobodno da kažem da sa susjednim opštinama imamo veoma korektnu saradnju. Sa opštinama Šipovo i Mrkonjić Grad imamo više potpisanih sporazuma o saradnji, a vezanih za obavljanje inspekcijskih poslova na području opštine Jezero. Kroz inicijativu opštine Jezero, sa opštinom Jajce smo realizovali nekoliko međuopštinskih projekata, finansiranih uz podršku Savjeta Evrope. (nabavka rafting čamaca, nabavka kontejnera). Poseban akcenat bih stavila na potpisivanje Sporazuma o međuopštinskoj saradnji u oblasti promocije i očuvanja rijeke Plive opština Jajce, Jezero i Šipovo potpisan 2017. godine, a koji ima za cilj afirmaciju u oblasti promocije rijeke Plive, preventivnog djelovanja i očuvanja vode i vodotoka rijeke Plive, očuvanja flore i faune rijeke Plive i podizanja svijesti javnosti o čuvanju prirodnog bogatstva rijeke Plive, čišćenje obale rijeke Plive i učiniti je ekološkom oazom.

Kako zaustaviti nepovoljne demografske trendove, koji se prije svega ogledaju u konstantnoj emigraciji radno sposobnog stanovništva?

Teško je pronaći univerzalno rješenje za zaustavljanje nepovoljnih demografskih trendova, koji se kod nas prije svega ogledaju u sve izraženijoj prirodnoj depopulaciji, intenzivnom starenju i konstantnoj emigraciji radno sposobnog stanovništva. Postoji mnogo načina da se stanje poboljša, počevši od  većeg koeficijenta plata, stalnog zaposlenja mladih, posebno obrazovanih kadrova, konkretne podrške porodicama u ruralnim krajevima, a koje se bave poljoprivrednom proizvodnjom i stočarstvom,te samim tim i ekonomsko osnaživanje porodica. Mislim da ljudi odlaze sa ovih prostora, ne zato što su željni inostranstva, nego prosto za boljim uslovima i stilom života. Budući da je u današnje vrijeme oblast informacionih tehnologija veoma razvijena, postoje mogućnosti pokretanja raznih biznisa i rad od kuće, sa sjedištem firme u Jezeru, a pružanje usluga i obavljanje poslova na širem podučju, čime bi stanovnici ostali u svojim krajevima. Kao primjer bih navela otvaranje biroa za projektovanje i konsalting.

Koliko opština učestvuje u projektima iz oblasti sporta, kulture?

Opština Jezero, u skladu sa svojim mogućnostima, pruža veliku podršku razvoju kulture i sporta. U proteklom periodu realizovano je nekoliko infrastukturnih projekata važnih za razvoj sporta, i to izgradnja sportske školske sale „Srbija“ finansijski podržana od strane  Republike Srbije, u iznosu od 200.000,00€, zatim izgradnja dječijeg igrališta pored stare Željezničke stanice u ulici Željeznička i uređenje sportskog igrališta ispred Osnovne škole “Vuk Karadžić” u Jezeru.. Kroz Omladinsku banku opštine Jezero u saradnji sa Fondacijom Mozaik pokrenuli smo rad prve teretane u opštini Jezero, koja trenutno broji oko 40 članova, što ukazuje na to da su potrebe čovjeka u ruralnim krajevima jednake potrebama čovjeka u velikim gradovima. Takođe kroz Omladinsku banku Jezero organizovana je sekcija odbojke, a uskoro planiramo sekcije fudbala i borilačkih vještina. Organizovan je veliki broj manifestacija različitih sadržaja (kulturnih, sportsko-rekreativnih, promotivnih itd.), te se na taj način dao doprinos bogaćenju kulturno-zabavnog, edukativnog i sportsko-rekreativnog života građana. Očekujemo veliku ekspanziju u sportu, tako da naša podrška sportu i kulturi neće izostati ni u budućem periodu.

Koje biste turističke potencijale Jezera izdvojili i kakva je turistička ponuda opštine?

Kao potvrdu turističkih resursa opština Jezero je 2017. godine dobila Priznanje za najprivlačniju opštinu za investitore” te je “Nepoznato, a naše“ – dokumetnarni film o ljepotama i turističkim potencijalima Jezera dobio Nagradu za najbolji ekološki film na internacnionalnom Festivalu ekološkog i turističkog filma „Vrmdža fest 2018.“ i Nagradu na Festivalu turističkog filma SILA-fest 2018. u Velikom Gradištu (Republika Srbija).

Kao prednost koju treba na pravi način iskoristiti jeste položaj Opštine Jezero koja se nalazi na raskrnici između Šipova, Mrkonjić Grada i Jajca i to na samom ušću rijeke Plive u Plivsko jezero. Čist vazduh, rafting, flajfising, planinarenje, paraglajding, lov i ribolov, te vrhunska domaća gastro ponuda kombinovani sa seoskim i kreativnim turizmom sa sigurnošću, uz sistemski, planski i dugoročni pristup mogu od opštine Jezero napraviti pravi mali turistički raj na zemlji. Naši planovi vode i prema pokretanju agrarnog turizma, proizvodnji organske hrane, ulasku u dugoročni projekat otkupljivanja napuštenih gazdinstava na selu i dodjele istih mladim bračnim parovima, osposobljavanju turističkih vodiča, otvaranju turističkih info-biroa i uvezivanje istog u regionalni paket turističke ponude, povećanju kapaciteta privatnog seoskog smještaja, izgradnji bungalova i turističkih kompleksa na jezeru Đol, pokretanju mogućeg banjskog kompleksa za kožne bolesti na jezeru Đol, bogaćenju restoranske ponude i razvoju lovnog turizma. Jezero je od davnina bilo mjesto svojevrsne ljepote u kojem je svoje utočiste nalazila i drevna kraljica Teuta.

Kao jedan od novih momenata značajnih za razvoj turizma, jeste momenat kada je opština Jezero, zahvaljujući činjenici da je Krater Jezero na Marsu, dobio ime po našoj opštini, dospjela u epicentar svjetske javnosti. Tokom boravka rovera na Marsu, imamo mnogo projektnih ideja, a jedna od njih je gradnja malog pokazno naučnog centra koji planiramo aplicirati prema NASA-i. Opština Jezero je od izrazito male, nerazvijene lokalne zajednice, postala svjetski poznata opština, te u skorijem vremenskom periodu očekujemo razvoj u oblasti turizma.

Koliko je u promociji opštine pomogla činjenica da je američka svemirska agencije NASA za mjesto slijetanja misije “Mars rover 2020” odabrala krater Jezero, koji je naziv dobio upravo po vašoj opštini?

Međunarodna astronomska unija je 2007.godine mali krater na Marsu nazvala po opštini Jezero, a kako je pojašnjeno, IUA daje imena kraterima po malim gradovima i opštinama širom svijeta. Međutim, tek u novembru mjesecu 2018.godine smo saznali za vezu sa Jezerom na Marsu, kada je NASA donijela odluku da ce najveća misija biti upravo krater jezero na Marsu i da ce rover “Upornost” biti lansiran na krater Jezero 2020. godine. Kada sam od prijatelja dobila informaciju o ovoj vijesti, sumnjala sam da je riječ o šali. Budući da je bilo  raznih spekulacija, da je krater na Marsu dobio ime po jezeru kao prirodnoj pojavi, uz pomoć prijatelja koji se nalaze u određjenim diplomatskim vodama u Americi i preko Ambasade SAD-a u BiH sam od NASA-e zatražila potvrdu o tom da je krater dobio ime po našoj opštini. Ambasador SAD-a u BiH, Eric Nelson, je na moju inicijativu, posjetio opštinu Jezero u septembru 2019.godine, i tom prilikom uručio pismo direktora NASA-e za istraživanje Marsa, Jamesa Watzina u kojem odaje počast vezi izmeđju opštine Jezero i kratera na Marsu, te je vijest o tom trenutku planetarno odjeknula.

Tim naše aktivnosti nisu završene, u opštini smo organizovali praćenje lansiranja rovera na krater na Marsu, te slijetanje rovera, kada smo opet dospjeli u središte svjetske javnosti. Javila se velika zainteresovanost kako regionalnih, tako i mnogih svjetskih medijskih kuća, te smo ovaj trenutak iskoristili za veliku promociju naše opštine, i sigurna sam da rezultat neće izostati.

Šta očekujete od lokalne uprave u narednom periodu, šta se treba realizovati u Jezeru, gdje ima najviše prostora za napredak?

Kao načelnik male, izrazito nerazvijene zajednice, želim da svojim stanovnicima obezbijedim sve neophodne servise kako bi njihove svakodnevne i osnovne potrebe bile zadovoljene. U takvu vrstu potreba ubrajaju se potrebe građana za liječenjem, pa je u tu svrhu veoma značajan i dolazak doktora specijalista iz različitih oblasti, zatim potrebe za republičkim fondovima i servisima od strane drugih institucija, kao što su pošta (čije trenutno radno vrijeme iznosi četiri sata dnevno), fond zdravstvenog osiguranja, banke i mnoge druge usluge.. Jedan od problema koji ću nastojati da riješim u narednom period odnosi se na nepostojanje putne saobraćajne signalizacije na teritoriji cijele opštine. Napominjem da sam se za rješavanje pomenute problematike više puta obraćala Putevima RS, ali su njihovi odgovori uvijek bili negativni. Kada imate opšinu koja nema putnu signalizaciju, a ima krater na Marsu, onda svi naredni koraci gube smisao.

Takođe, jedan od planova za naredni period odnosi se na spremnost opštine  da učestvuje u pilot projektima, za čiju realizaciju nije potrebno monogo finansijskih sredstava, a koji bi se odnosili na oblast ekologije i zaštite životne sredine (pročišćavanje voda, uređenje deponija, projekte energetske efikasnosti i sl.) U tom smislu želim da opština Jezero bude pokazna opština za određene standardizacije. Moja vizija je velika, planova je mnogo, a cilj je samo jedan, učiniti boljim život u Jezeru na zajedničku korist i dobrobit svim stanovnicima.

 

(Aldijana Mirković/Načelnik.net)