Search
Close this search box.

Nastavlja se “rat” IDDEEA-e i MUP-a RS, entitetskom ministarstvu sporan digitalni identitet

Podijeli članak:

MUP Republike Srpske je kritikovao državnu Agenciju za identifikacione dokumente, evidenciju i razmjenu podataka (IDDEEA) zbog uspostavljanja digitalnog ideniteta, a uskoro je stigao odgovor iz ove institucije.

Prvo je MUP RS objavio saopštenje gdje se navodi da su informisali nadležne institucije za lične podatke o “zloupotrebi nadležnosti” koju navodno provodi IDDEEA.

“Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske uputilo je pismo svim institucijama koje su nadležne za obradu ličnih podataka građana i postupke izdavanja digitalnih certifikata kako bi upozorili da Agencija za identifikaciona dokumenta, evidenciju i razmjenu podataka BiH (IDDEEA) zloupotrebljava zakonsku nadležnost pružanja tehničke podrške ministarstvima unutrašnjih poslova u BiH, čime je dovela u pitanje zaštitu ličnih podataka građana.

IDDEEA se upustila u proces nezakonitog izdavanja digitalnih certifikata, te uvođenje udaljenog potpisa i digitalnog novčanika koji nisu zakonski regulisani u BiH i čime se narušava zaštita ličnih podataka građana”, tvrde iz MUP-a RS.

Kako dalje kažu, ova agencija ne postupa u skladu sa zakonom.

“Podsjećamo, na nivou BiH ne postoji zakonski okvir za uspostavu digitalnog identiteta u skladu sa važećom EU regulativom, te je, prije bilo kakvih aktivnosti vezanih za digitalnu identifikaciju i usluge povjerenja, potrebno uskladiti pravni sistem sa EU regulativom koja je donesena na nivou Evropske unije ove godine. Digitalni identitet je usko vezan sa informacionom bezbjednošću, a na nivou BiH ne postoji zakonska regulativa iz ove oblasti, čime se značajno povećava rizik od zloupotreba podataka.

Ovlaštenja i nadležnosti IDDEEA su jasno precizirane odredbama Zakona o IDDEEA (”Službeni glasnik BiH”, broj: 56/08), a što je između ostalog, vođenje i tehnički dizajn, upravljanje bazama podataka i osiguranje drugih tehničkih uslova za nesmetano funkcionisanje baza podataka.

Ministarstva unutrašnjih poslova su, upravo, prema Zakonu o IDDEEA nadležni organ ili izvorni organ koji sarađuju sa Agencijom, a koji obrađuju podatke i koji su vlasnici podataka.

Građani se, za svoja prava vezano za lične karte, uključujući i kvalifikovane digitalne potvrde vezane za lične karte, koje je IDDEEA najavila namjeru da izdaje, jedino i isključivo mogu obraćati ministarstvima unutrašnjih poslova koji, shodno zakonskim nadležnostima donose odluke u upravnim postupcima.

Svako drugo postupanje koje uključuje zaprimanje zahtjeva od građana u kancelarijama IDDEEA, a koje je IDDEEA najavila, je nezakonito i predstavljaće grubu zloupotrebu”, kažu iz entitetskog MUP-a.

Pozvali su i na reakciju nadležnih institucija za ovo navodno kršenje zakona.

“Pozivamo nadležne institucije da se definiše pravni okvir u oblasti digitalne identifikacije i usluga povjerenja u skladu sa ustavnim nadležnostima i EU regulativom, te da se nakon toga krene sa daljim aktivnostima vezanim za sisteme digitalne identifikacije u usluga povjerenja. Svako drugo postupanje može izazvati štetne posljedice”, saopštili su.

Ubrzo je stigao odgovor iz IDDEEA-e, iz koje kažu da tvrdnje MUP-a RS nisu tačne.

“Agencija za identifikacione dokumente, evidenciju i razmjenu podataka Bosne i Hercegovine (IDDEEA) ponovo želi informisati građane Bosne i Hercegovine i javnost o netačnim tvrdnjama koje su ponovo iznesene u vezi s našim uslugama digitalnog identiteta i elektronskog potpisa.

Naime, već drugi put se Ministarstvo unutrašnjih poslova Republike Srpske (MUP RS) oglašava po pitanju digitalnog identiteta i elektronskog potpisa, iako prema Zakonu o policiji i unutrašnjim poslovima RS, isti uopće nije nadležan za navedenu tematiku, odnosno nije nadležan za obavljanje bilo kakvih poslova vezanih za digitalne certifikate ili digitalne potpise. Stoga i ne čudi zašto uporno šire dezinformacije, te neistinitim informacijama zbunjuju građane Bosne i Hercegovine.

Na početku ovu priliku koristimo da pozovemo i njih, kao i druge zainteresirane strane, bez obzira što nisu nadležni, nego samo znatiželjni, da se obrate IDDEEA-i kako bismo pojasnili i dali odgovore na eventualna pitanja i dileme iz navedene oblasti. Na taj način najbolje štitimo građane Bosne i Hercegovine, jer je u ovom slučaju očito neznanje postalo aktivno, što je veoma opasno”, kažu iz IDDEEA-e.

Tvrde da MUP RS “svojim saopćenjima i informacijama slučajno, namjerno ili iz krajnje nepažnje ili neznanja” pogrešno predstavlja nadležnosti ove agencije.

Citiraju zatim član 8. Zakona o Agenciji za identifikacione dokumente, evidenciju i razmjenu podataka Bosne i Hercegovine (IDDEEA), te tvrde da on jasno izlaže nadležnosti ove agencije u kontekstu održavanja baze podataka i za “sve aktivnosti koji se tiču identifikacionih dokumenata.”

Nakon citiranja jednog dijela saopštenja MUP-a RS o nepostojanju zakonskog okvira za uspostavu digitalnog identiteta, iz IDDEEA-e odgovaraju podsjećajući na određene događaje iz prethodnog perioda.

“Koristimo priliku da MUP RS, kao i građane Bosne i Hercegovine, podsjetimo na neke događaje iz bliske prošlosti, koji su u potpunosti u suprotnosti sa ovim što MUP RS nenadležno i očito neistinito navodi:

Još u toku 2018. godine upoznati smo sa informacijom da RS dobija Nacionalni centar za upravljanje digitalnim identitetima, a njegovo uspostavljanje koštalo je građane 2,8 miliona maraka. Rezultat svega bi trebalo da bude da građani međusobne i poslove sa državnom administracijom mogu rješavati bez potpisa i pečata”, stoji dalje u saopštenju.

Podsjetili su i na izjavu tadašnjeg direktora Agencije za informaciono društvo RS Srđana Rajčevića, koji je rekao: “To smo čekali deset godina, od kako je usvojen Zakon o elektronskom potpisu i prvi put će elektronski potpis biti široko primjenjiv u praksi. To je začetak digitalizacije Republike Srpske koja nam je neophodna. Kada završimo ovaj projekat i kada budemo izdavali digitalne certifikate na smart karticama, ljudi će posjedovati digitalni identitet, ličnu digitalu kartu. Sa tim će moći da obavljaju sve poslove elektronske uprave sa upravnim organima ali i da zaključuju ugovore elektronskim putem.”

Iz IDDEEA-e dalje pitaju MUP RS da li je bilo reakcije na ove najave.

“Pitamo MUP RS da li je reagovao na ovo 2018. godine, pošto mi ne možemo da nađemo tu informaciju!? Da li su ovi servisi aktivni za građane Bosne i Hercegovine koji žive na području RS? Da li su ove usluge plaćene iz budžeta RS? Da li postoji, kako vi navodite, zakonska regulativa na nivou BiH za gore navedenu digitalnu ličnu kartu, digitalni identitet i digitalne certifikate na smart karticama koje se izdaju ili planiraju izdavati u RS?”, kažu iz ove državne agencije.

Podsjećaju i na slučaj vezan za elektronski pečat iz 2020. godine u manjem bh. entitetu.

“U toku 2020. godine Vlada RS je objavila “Cjenovnik o visini naknada za usluge elektronske certifikacije certifikacionog tijela”. Prema tom Cjenovniku, naknada koju će organi uprave, firme i preduzetnici morati da plate za uslugu izdavanja kvalifikovanog elektronskog certifikata za elektronski pečat iznosi 1.000 KM. Definisano je i da će građani za izdavanje kvalifikovanog elektronskog certifikata za elektronski potpis morati da plate 150 KM.

Pitamo MUP RS, ko je izvršio certifikaciju navedenog certifikacionog tijela? Kako je osigurana međunarodna sljedivosti certifikata, odnosno akreditacionog tijela i nadzora (pretpostavljamo da vam je poznato da se prema važećim međunarodnim propisima i standardima u zemljama priznaje samo jedno akreditaciono i nadzorno tijelo, a ukoliko nema međunarodne sljedivosti, koja se osigurava međunarodnom certifikacijom, ne može se dokazati autentičnost, što znači da se korisnici dovode u zabludu)?

Da li su rješenja IDDEEA, koja su predložena kao besplatna, odnosno u iznosu od 0 KM za građane BiH, ustvari “problem” zbog kojeg se MUP RS nenadležno miješa u rad državne Agencije?”, navodi se u saopštenju.

Spominju dalje slučajeve HALCOM-a, tijela koja nudi mogućnost kreiranja digitalnog identiteta, izdavanja elektronskog potpisa na pametnoj kartici, USB ključu ili u cloud, te činjenicu da pojedine banke nude i javno promoviraju i imaju uspostavljene digitalne novčanike putem kojih se vrši obrada podataka građana Bosne i Hercegovine kao što su JMB, biometrijski podaci (otisci prsta, šarenice oka i sl.).

“Pitamo se postoji li i je li sporan pravni osnov za uspostvu ovih usluga, je li u ovim slučajevima izražena bojazan za zaštitu ličnih podataka građana BiH?

Pitamo MUP RS da nam pošalje svoja saopštenja i informacije za ove slučajeve, jer ista nismo mogli da nađemo. Pitamo se zašto MUP RS smeta samo IDDEEA?

Za kraj, podsjećamo da su svoju čak javnu podršku radu IDDEEA-e u procesima izdavanja elektronskih certifikata dali nadležni organi MUP-ovi; MUP KS, MUP USK i MUP BPK koji su izrazili spremnost za podršku i u daljim koracima i aktvinostima digitalne transformacije i poslovima vezanim za digitalne potpise.

Pozivamo MUP RS da nam odgovori na gore postavljena pitanja. Tek po dobijanju odgovora na ova pitanja, razmatrat ćemo sve ostale informacije koje nenadležni MUP RS plasira u javnost, a nakon toga postavit ćemo i nova pitanja, mnogo konkretnija i preciznija”, stoji na kraju saopštenja IDDEEA-e.

 

 

 

(Klix)

Podijeli članak:

Drugi su čitali

Pročitajte još članaka

​Evropska fudbalska asocijacija (UEFA) objavila je da je ukrajinski tim Dnjepar-1 izbačen iz njenih...

Proteklog vikenda u Sanskom Mostu u jednom stambenom objektu prijavljena je krađa čak 1,6...

Nijedan herbicid nije potpuno bezopasan, a prirodno, netoksično rješenje, krije se u kuhinji: natrijum...

Američki globalni proizvođač električnih automobila Tesla će sljedeće godine početi koristiti humanoidne robote, izjavio...

Danas se u Bosni očekuje umjereno, ponegdje pretežno oblačno vrijeme. U Hercegovini sunčano uz...

Naučnici su testirali morske pse u moru u blizini brazilske obale i otkrili da...