Premijera filma Eastern Western, ostvarenja autorica Biliana Grozdanova i Marina Grozdanova, bit će održana 23. aprila 2026. godine u New York, čime ova međunarodna filmska priča dobija svoju važnu prezentaciju pred svjetskom publikom. Ipak, za domaću javnost posebno je značajno to što je dio filma sniman upravo u Jajce, čime je ovaj grad još jednom potvrđen kao atraktivna i autentična filmska destinacija, piše Jajce Online.
Film donosi snažnu priču smještenu na prijelazu iz 19. u 20. stoljeće – priču o dječaku kojeg odgajaju dva oca, jedan s evropskog Istoka i drugi s američkog Zapada. U središtu radnje je Igor Galijasevic, imigrant i nedavni udovac, koji se u surovim zimskim uvjetima američke granice bori da odgoji svog dvogodišnjeg sina. Njihova sudbina se mijenja kada upoznaju američkog stočara Duncana, koji im nudi priliku za novi početak i putovanje prema Zapadu u potrazi za boljim životom.
Posebnu vrijednost filmu daje činjenica da su pojedine scene snimane na prepoznatljivim lokacijama u Jajcu, gdje su autentični ambijenti ovog grada uspješno uklopljeni u vizualni identitet priče. Snimanje je realizirano u septembru 2023. godine na više lokacija, uključujući tvrđava u Jajcu, Plivska jezera, vodopad Plive, mlinčiće te srednjovjekovnu jezgru grada. Ove lokacije dale su filmu poseban vizuelni identitet, spajajući prirodnu ljepotu i historijsku autentičnost ovog dijela Bosne i Hercegovine.
Podršku projektu pružila je Agencija za kulturno-povijesnu i prirodnu baštinu i razvoj turističkih potencijala grada Jajca, koja je koordinirala aktivnosti tokom snimanja i omogućila realizaciju projekta na lokalnom nivou. Tokom snimanja, određeni lokaliteti bili su privremeno zatvarani za posjetitelje, ali uz minimalna ograničenja i uz razumijevanje građana.
Dodatni značaj za lokalnu zajednicu daje i činjenica da u filmu glume i mladi glumci iz Jajca, Dora Brtan i Luka Štrkalj, čime je ovaj projekt dobio snažnu lokalnu komponentu.
Ono što Eastern Western izdvaja od klasičnih filmova ovog žanra jeste njegov jedinstven pristup – riječ je o spoju igranog i dokumentarnog filma. Režiserke su film gradile bez klasičnog, čvrsto definisanog scenarija, oslanjajući se na okvirnu priču koja se razvijala tokom samog procesa snimanja. Veliki dio dijaloga i scena nastao je spontano, kroz improvizaciju i rad s neprofesionalnim glumcima, što filmu daje posebnu autentičnost i emocionalnu dubinu.
Dodatno, glavnu ulogu tumači Igor Galijašević zajedno sa svojim stvarnim sinom, što dodatno briše granicu između stvarnosti i fikcije. Film je sniman u maloj produkciji, s minimalnom opremom, oslanjajući se gotovo isključivo na prirodno svjetlo i jednu kameru, čime je postignuta intimnost u prikazu likova, ali i naglašena veličanstvenost pejzaža.
Struktura filma podijeljena je u tri cjeline – zimski dio u Americi, koji prikazuje surove uslove preživljavanja, zatim ljetni dio koji donosi promjene u odnosima i dinamici priče, te epilog sniman u Bosni i Hercegovini, koji simbolično vraća priču njenim korijenima i zaokružuje tematsku cjelinu filma.
Posebnu atmosferu filmu daje i muzika, koja odstupa od klasičnih vestern kompozicija. Većina soundtracka dolazi od jugoslavenskog umjetnika Branka Mathie, emigranta u Sjedinjene Američke Države, čime se dodatno naglašava spoj Istoka i Zapada – centralna ideja ovog filmskog ostvarenja.
Film tematizira pitanja identiteta, migracija, pripadanja i porodice, nudeći rijetku perspektivu istočnoevropskog imigranta u vestern žanru, koji je tradicionalno vezan za američki narativ. Upravo ta drugačija perspektiva čini Eastern Western značajnim i relevantnim filmskim djelom na međunarodnoj sceni.
Premijera u New Yorku predstavlja važan korak za film, ali i priliku da se kroz umjetnost i film svijetu predstavi ljepota Jajca kao jedinstvene destinacije koja spaja historiju, prirodu i kulturu.
(Jajce Online)
