Književni čas na nekropoli stećaka u Vincu (FOTO)

Nakon posjete stolačkoj nekropoli stećaka i rodnom gradu Mehmedalije Maka Dizdara, čas književnosti posvećen Mehmedaliji održan je jučer, 17.10.2017. godine u Vincu, unutar nacionalnog spomenika Bosne i Hercegovine koji broji 38 stećaka.

Povodom stotinu godina od rođenja Mehmedalije, tog velikog bosanskohercegovačkog književnika, čiji portret je prikazan na novčanici od deset konvertibilnih maraka i na poštanskoj markici koju je izdala BH Pošta, Klub ljubitelja knjige iz područne škole Vinac, time su upotpunili projekat „Piši mi na zelenu adresu ljeta“.

Kao i prethodno sprovedeni projekat književnih večeri „Poštom u nezaborav“, i ovaj put pažljiv aranžman, prikladan lokalitet i povrh svega okrepljujuće popratan scenarij, marljivo su djelo nastavnice bosanskog jezika i književnosti Hajrije Alibegović uz vijerno – vrijednu ispomoć učiteljice Ernise Julardžija i učenika Kluba ljubitelja knjige.

Pored književnog dijela, nastavnica historije Namka Došlić je ukratko kazala o stećcima sa historijskog gledišta, a direktor Fikret Čančar sa religijskog staništa, što je upotpunilo ovaj čas i učinilo ga znatno bogatijim.

Neraskidiva je veza Mehmedalije i stećaka odnosno kulturne zaostavštine ili tradicije, pa i sam je postao „Kameni spavač“ rastvorivši se potekao potocima, rijekama, morima, vrativši se svome izvoru preko jedne „Modre rijeke“, neka mu je lahka zemlja koju je tako bezuslovno volio i kao malo ko spomenom razastro po cijelom svijetu.

Meša Selimović je o Mehmedaliji rekao: „Maku je uspjelo ono što je u poeziji najteže i što uspijeva samo rijetkima, da uspostavi pravu, nenasilnu vezu sa tradicijom, da obnovi stari jezik pronašavši u njemu savremenost, da na sadržajnu suštinu srednjovjekovnih zapisa nadogradi misao i osjećaje danjašnjeg čovjeka“.

Mehmedalija Mak Dizdar jedan je od najvećih bh. pjesnika, a njegova djela „Kameni spavač“ i „Modra rijeka“ smatraju se najznačajnijim poetskim tvorevinama 20. stoljeća.

Mehmedalija je svoju poetsku inspiraciju pronašao upravo u stećcima iz rodnog okruženja i po kojoj je cijela zbirka poezije i dobila naslov, a koja je prevedena i na mnoge svjetske jezike i tako postala poznata široj čitalačkoj publici.

Prof. dr. Enes Duraković sa Filozofskog fakulteta u Sarajevu o Mehmedalinoj pjesničkoj zbirci kaže:

„To je mjesto obnavljanja naše izgubljene prošlosti, povijesti koja je nestala, jezika koji oplemenjuje znanje i to što su se u Makovom „Kamenom spavaču“ saželi topli sjaj zavičajnog ognjišta i univerzalnog saznanja ljudske sudbine“.

I zaista, stećci su jedinstven duhovni, umjetnički i kulturni fenomen svojstven području naše domovine. Najveći broj stećaka podignut je u periodu između između 1094 – 1447. godine, a najznačajnija nekropola u BiH se upravo nalazi u rodnom mjestu Mehmedalije kod hercegovačkog grada Stoca, gdje se nalaze čak 133 dobro očuvana stećka.

To su srednjovjekovni nadgrobni spomenici, ukrašeni rudimentarnim slikama i uklesanim epitafima vrlo zanimljivog sadržaja, a najčešći motivi na stećcima su prikazi ljudi i cvjetni motivi, ali za kulturnu i umjetničku tradiciju BiH najznačajniji su natpisi (epitafi).

Na jednom od epitafa iz druge polovine XV vijeka na stećku nekropole Radmilja u Stocu, stoji:

 

RADOJE

Sije leži dobri Radoje

sin vojvode Stipana,

na svojoj baštini,

na Batnogah.

Si bilig postavi na me

brat moj,

vojvoda Petar.

 

 

(berta kučera)